Informacija MUP RS o stanju bezbjednosti u RS

Ministar unutrašnjih poslova Dragan Lukač priremio je Informaciju o stanju bezbjednosti u Republici Srpskoj. Informacija je u Vladu RS upućena 10.12.2015, a Vlada RS je o njoj raspravljala 25.12.2015.

U cilju pravovremenog informisanja građana o stanju bezbjednosti u RS, prenosim njene najbitnije dijelove.

Informacija je tematski podijeljena na dio koji je odnosi na borbu protiv terorizma, narušavanje lične bezbjednosti, javni red i mir i bezbjednost saobraćaja i organizovani kriminal.

Borba protiv terorizma

Što se tiče mjera u borbi protiv terorizma u Informaciji se navodi “da će postupajući po  Strategiji Bosne i Hercegovine za prevenciju i borbu protiv terorizma od 2015. do 2020. godine, Vlada Republike Srpske donijeti – ‘Akcioni plan za prevenciju i borbu protiv terorizma’, za period 2015-2020 godine. Tim Akcionim planom Vlada Republike Srpske će obavezati sve institucije i upravne organizacije na aktivan pristup preveneciji i borbi protiv terorizma na području Republike Srpske. Analizirajući trenutnu situaciju u pogledu terorističkih prijetnji u Republici Srpskoj, te sprovodeći naprijed navedeni ‘Akcioni plan Vlade Republike Srpske za prevenciju i borbu protiv terorizma’, čija je izrada u toku (nosilac aktivnosti izrade Akcionog plana je MUP RS), ukazala se potreba za utvrđivanjem što detaljnijih aktivnosti organizacionih jedinica na svim nivoima u okviru MUP-a RS kao nosilaca aktivnosti. Cilj navedenih aktivnosti je utvrđivanje procedura reakcije na potencijalne terorističke prijetnje, kao i stvaranje ambijenta i pretpostavki kako bi prevencija i odgovor na eventualne terorističke akte bili blagovremeni, efikasni, adekvatni i koordinisani. Kako takva praksa djelovanja iz mnogo razloga ranije nije bila zastupljena, po okončanju ovih aktivnosti će se sveobuhvatnim sagledavanjem informacija svih subjekata ići u pravcu dalje razrade djelovanja organizacionih jedinica u okviru MUP-a RS u vezi sa navedenom problematikom, navodi se, između ostalog, u ovom dijelu informacije. 

Potpuno je jasno da iz citiranog dijea Informacije proizilazi da MUP nema nikakav razrađen plan borrbe protiv terorizma, već da tek treba donijeti Akcioni plan za prevenciju i borbu protiv terorizma.

Dalje se navodi da je “u proteklom  periodu na području Bosne i Hercegovine evidentirano je više krivičnih djela sa obilježjima i elementima terorizma, kao što su: slučaj terorističkog napada Mevlida Jašarevića na Ambasadu Sjedinjenih Američkih Država u Sarajevu, teroristički čin napada na Policijsku stanicu u Bugojnu, slučaj Suvad Džidić, Rijad Rustempašić, kao i napad Nerdina Ibrića na SJB Zvornik, ubistvo dva pripadnika Oružanih snaga BiH u Rajlovcu i bacanje eksplozivnih naprava na Policijsku stanicu Zavidovići. Analizom navedenih kao i drugih događaja koji su kvalifikovani kao terorizam, evidentno je da su počinioci ovih delikata uglavnom pripadnici radikalnog islamskog vehabijskog pokreta, čije je prisustvo u BiH konstantno i u porastu te vuče korijene još iz ratnog perioda iz jedinica iz sastava Armije BiH”. 

U ovom dijelu Informacije MUP se bavi evidentiranjem djela koja spadaju u krivična djela terorizma, a koja su se desila na području RS i u Federaciji BiH u zadnjih nekoliko godina, bez razrade preventivnih i respresivnih aktivnosti koje je MUP u izvještajnom periodu uradio na sprječavanju vehabijskog aktivizma u RS. Nije to ni čudno imajući u vidu da tek treba biti izrađen Akcioni plan preventivnih mjera u borbi protiv terorizma. Šta se čega na preventivnom djelovanju policije u borbi protiv teorizma, pitanje je ili je i za to potrebno donijeti bilo kakav plan. Možda osnovati Komisiju…

U Informaciji se dalje kaže: Posljednjom sistematizacijom radnih mjesta u MUP RS formirana je Uprava za borbu protiv terorizma i ekstremizma, u kojoj djeluju dvije jedinice i četiri odjeljenja. Takođe, Specijalna jedinica policije u svom sastavu ima antiteroristički tim i svi djeluju planski i sinhronizovano. Formiranjem Uprave za borbu protiv terorizma i ekstremizma vidljivo je da je MUP RS na vrijeme prepoznao opasnost koju predstavlja terorizam, što se pokazalo kao izuzetno dobar potez koji je već dao rezultate i pokazao spremnost MUP-a RS da spremnije reaguje na prijetnje koji donosi terorizam. Uprava za borbu protiv terorizma i ekstremizma je nosilac aktivnosti na prevenciji i borbi protiv terorističkih aktivnosti na nivou MUP-a RS, putem svojih jedinica i odjeljenja, koja je zajedno sa ostalim organizacionim jedinicama MUP RS dužna da u svakodnevnom radu prikuplja operativna saznanja o mogućim terorističkim prijetnjama, kao i licima i organizacijama koje stoje iza takvih prijetnji. 

Iz ovog dijela Informacije proizilazi da je jedina efektivna mjera MUP-a u brorbi protiv terorizma formiranje Uprava za borbu protiv terororizma i ekstremizma, u kojoj djeluju dvije jedinice i četiri odjeljenja. U informaciji nisu navedene konkretne mjere koje je Uprava preduzela od momenta njenog formiranja.

Informacija po ovom pitanju dalje kaže: “Potencijalne opasnosti za narušavanje stepena bezbjednosti sa ovog aspekta u Republici Srpskoj su višestruke. Najveću potencijalnu opasnost predstavljaju islamske radikalne grupe koje djeluju na širem regionu Balkana i koje pokazuju veliko interesovanje za dešavanja u BiH, a time i u Republici Srpskoj. Od svih grupa najveću opasnost predstavljaju pripadnici takozvanog Vehabijskog pokreta, koje je neophodno diferencirati po važnosti i ulozi. Jedan dio ove populacije predstavlja klasične vjernike koji služe kao osnov za dalju indoktrinaciju društva. Drugi dio, koji je trenutno najviše opasan, su “novi” pripadnici koji tek treba da se dokažu. U ovu grupu najčešće se uključuju lica sa kriminalnim dosijeima, višestruki povratnici, lica sklona konzumiranju droga, lica sa psihičkim teškoćama, odnosno najčešće su to lica iz najnižih slojeva društva. Ovakva lica su spremna na “izolovane” terorističke napade i vrlo teško je uspostaviti operativni nadzor nad njima. Ovo se pokazalo na primjerima terorističkih napada u Zvorniku i Rajlovcu kao određeno pravilo u načinu izvršenja ovih akata. Treći dio populacije se odnosi na lica koja su povratnici sa stranih ratišta. Ovaj dio lica veoma je opasan jer pored vjersko-ideološke indoktrinacije sasvim sigurno posjeduje i veliko ratno iskustvo. Četvrti dio u hijerarhiji pokreta predstavljaju tzv. “daije” ili propovjednici koji su obučeni za širenje  vjerske i ideološke indoktrinacije. Peta grupa su “šejhovi” odnosno ideolozi. Najčešće se uopšte ne nalaze na području naše zemlje i određenim procesima rukovode iz inostranstva. Ovdje je vrlo važno napomenuti da oni uživaju podršku nekih zemalja koje se mogu dovesti u vezu sa sponzorisanjem terorizma u svijetu (Saudijska Arabija, Bahrein, UAE, Iran, Turska, itd.).

Generalno, mogućnosti za dešavanje terorističkih napada u Republici Srpskoj su isti kao i bilo gdje drugo u svijetu. Trenutno, određenim frakcijama nije u interesu da na području Balkana izazivaju sukobe jer im je ovo područje interesantno kao odskočna daska za zemlje Zapadne Evrope. Međutim, pojedine frakcije ne dijele ovo mišljenje, a da bi pokazali svoj uticaj djeluju na principu “ograničenih incidenata” kao što su Zvornik i Rajlovac”

.

U ovom dijelu Informacije MUP se ponovno bavi već opštepoznatim činjenicama, bez preciziranja konkretnih aktivnosti koje su preduzete na sprečavanju širenja radikalne islamističke ideologije kroz različite grupacije koje djeluju u RS: Koliko je pripadnika vehabijskog pokreta pozvano na informativni razgovor u MUP, racije, oduzeti propagandi materijali… O tome nema ni riječi.

U Informaciji se navodi da je “Koordinacija rada svih segmenata policije neophodan preduslov za adekvatno postupanje u situacijama kada postoji opasnost od ugrožavanja bezbjednosti terorizmom. Upravo u cilju otklanjanja prijetnji od terorizma, posljednjih mjeseci preduzimaju se pojačane planske mjere koje objedinjavaju djelovanje svih policijskih segmenata Ministarstva. Posebno je važno napomenuti da je neophodno stalno razvijanje zakonskih, operativnih, taktičkih i logističkih kapaciteta za adekvatno suprotstavljanje terorizmu”.

Sve rečeno su floskule. Ništa konkretno o tome na koji način će se uspostaviti bolja koordinacija u policiji, koje se planske mjere preduzimaju na objedinjavaju svih policijskih segmenata…

OBEZBJEĐENJE LIČNOSTI I OBJEKATA

U Informaciji u ovom dijelu se, između ostalog, kaže: Teroristički akt u Parizu, kao i teroristički akt u Sarajevu (Rajlovcu), kom prilikom su ubijena dva pripadnika oružanih snaga BiH, svakako su usložnili stanje bezbjednosti kako na području regiona tako i na području BiH. Uvažavajući novonastalu bezbjednosnu situaciju, a imajući u vidu činjenicu da su u svijetu mete terorističkih akata nerijetko kako štićene ličnosti tako i štićeni objekti, Uprava za obezbjeđenje ličnosti i objekata MUP-a RS u kontinuitetu provodi pojačane mjere i aktivnosti u cilju održavanja povoljnog stanja bezbjednosti štićenih ličnosti i objekata. Pomenute mjere se realizuju kroz pojačano angažovanje policijskih službenika na pozicijama, posjedovanje dugog naoružanja na pozicijama i u službenim vozilima, angažovanje pripadnika JZP, učestalije vršenje PDZ pregleda objekata, prostora oko objekata i trasa kretanja štićenih ličnosti, planiranjem aktivnog dežurstva rukovodnih radnika, učestalim vršenjem kontrolnih službi kao i preduzimanjem drugih mjera prema ukazanoj potrebi. Pored navedenog, putem nadležnih unutrašnjih org. jedinica, blagovremeno se vrši provjera svih informacija koje se odnose na moguće ugrožavanje štićenih ličnosti i objekata, provjere sumnjivih lica, objekata, istupa u pisanim i elektronskim medijima, aninimnih i pseudonimnih pisama, kao i druge provjere prema ukazanoj potrebi. Bitno je naglasiti da je formiranje Uprave za obezbjeđenje ličnosti i objekata uticalo na funkcionalnije postupanje organizacionih jedinica Ministarstva u izvršavanju poslova u oblasti zaštite ličnosti i objekta koji se posebno obezbjeđuju, čime je ostvarena efikasnija koordinacija poslova iz navedene oblasti. Došlo je do evidentnog napretka u organizaciji pojedinih segmenata zaštite, odnosno ostvarivanja višeg stepena zaštite od potencijalnih terorističkih napada, kroz: organizovanje interventnih snaga za adekvatnu i blagovremenu reakciju u slučaju napada na štićene ličnosti i objekte (formirana Jedinica za podršku Uprave za obezbjeđenje ličnosti i objekata)”.

Jedina činjenica je da je opet formirana nova Uprava, ali ni činjenice o tome šta je urađeno konkretno. Sve je uopšteno i neodređeno.

U Informaciji se dalje navodi: unapređenje mjera operativno – preventivne zaštite kroz prikupljanje i provjeru bezbjednosno interesantnih saznanja (formiran Odsjek za operativno-tehničku zaštitu), ostvarivanje kontinuiranog praćenja bezbjednosnog stanja u cilju blagovremenog i adekvatnog reagovanja na sve bezbjednosno interesantne događaje (uspostavljeno Operativno dežurstvo Uprave), omogućavanje uspostavljanja adekvatnih mjera zaštite objekata institucija (formirana Policijska stanica za obezbjeđenje ličnosti i objekata 4 koja je uspostavila obezbjeđenje objekta Vlade RS u Istočnom Sarajevu). 

Na osnovu svega navedenog, stanje bezbjednosti štićenih ličnosti i objekata u RS se može ocjeniti kao zadovoljavajuće, ali je i dalje potrebno provoditi pojačane mjere i aktivnosti kako bi se održalo povoljno stanje bezbjednosti na području RS, bez obzira što do sada nije bilo napada na štićene ličnosti i objekte.   

U ovom dijelu Informacije MUP apostorfira mjere na zaštiti političkih ličnosti u RS i pripadnika zvaničnih institucija , međutim koje je mjere MUP preduzeo na zaštiti građana RS od mogućih terorističkih napada ostaje nepoznanica.

Vlada RS je na sjednici održanoj 25.12.2015. donijela Zaključak u kojem se navodi da je “upoznata sa Informacijom o stanju bezbjednosti u Republici Srpskoj i istu prihvata”, kao i da će je dostaviti Kolegijumu Narodne skupštine RS.